Min fálaldagat
 
»  Gillájeddjiide
»  Oapmahaččaide
»  Fidnojoavkkuide
 
Fáttát
 
»  Jus vároha seksuálalaš illásteami
»  Doarjjaguovddážat Norggas
»  Gii sáhttá veahkehit
»  Iešveahkeheami birra
»  Ávkkálaš liŋkkat
 
Guovddáža birra
 
»  Ovdasiidu
»  Mielbargit
»  Stivra
»  Govat guovddážis
»  Mii doallat dábálaččat rabas buot árgabeivviid
»  Váldde oktavuođa
»  Min birra
 
SMISO
Tel: 77 65 20 44
E-poasta: post@smiso.no

Birrajándora doarjjatelefovdna inseastagillájeddjiide ja oapmahaččaide: Ruoná nummar: 800 57 000. Vestfold inseastaguovddáš vástida.

Mii lea inseasta/seksuálalaš illásteapmi?

Inseastadoaba ii geavahuvvo dušše dalle go bearašlahtuid illásta, muhto maiddái dalle go illásteaddji lea dakkár olmmoš geasa mánás lea luohttámuš. Sáhttet leat váhnemat, oappát, vieljat, bearašustibat, oahpaheaddjit, hárjeheaddjit, sielu morašteaddjit dahje earát.

Go mánát ja nuorat gessojit mielde seksuálalaš daguide maidda eai leat láddan, maidda eai mieđa eai ge ipmir, de dat rehkenastojuvvo seksuálalaš illásteapmin. 

  • Máná integritehta rihkkojuvvo
  • Seksuálalaš dagut leat čadnon rávisolbmo/illásteaddji dárbbuide
  • Doaibma rihkku sosiála tabuid mat leat bearrašis/sosiála birrasis ja leat lobiheamit.
 
Illásteaddji sáhttá leat nissonolmmoš dahje dievdoolmmoš, bárdni dahje nieida. Iskkadeamit čájehit ahte eará mánát čađahit gitta 30 % illástemiin.

Iešguđetlágán illásteamit
Lágas earuhit seksuálalaš duolbmama, seksuálalaš daguid ja seksuálalaš ovttastallama.

Seksuálalaš rihkkun
Nuoladeapmi, pornografiija čájehallan dahje "snoallan" ja eará.

Seksuálalaš dagut
Mielddisbuktá fysalaš oktavuođa mánáin. Intiima rumašlahtuid duohtadeapmi, nu go čiččiid ja vuolledábiid.

Seksuálaš ovttastallan
Mielddisbuktá fysalaš oktavuođa ja orála, vaginála dahje anála sisabáhkkema juogo suorpmain, dávviriin dahje biergasiin. Anašeapmi.
 
Láhkaásahusat
Seksuálalaš illásteamit gullet ráŋggáštuslága vuollái: http://www.lovdata.no/all/tl-19020522-010-023.html

Definišuvdna
Guovddáš váldá vuođu Borchgrevink ja Christie (1991:15) inseastadefinišuvnnas. Dat čuodjá ná:

Inseasta lea fysalaš ja psykalaš rihkkun mánáid ja nuoraid seksuálalaš integritehta dáfus, maid muhtun dahká geaidda sii leat sorjavaččat, lagas sosiála bearaščanastagaid bokte.  

Mii oaivvildit ahte sorjavašvuođabealli ii dárbbaš mielddisbuktit njuolggo sorjavašvuođa dan olis ahte lea fuolaheaddji- dahje bajásgeassirolla. Mii beroštit eambbo sosiála sorjavašvuođas. Dáinna oaivvildit ahte mánná ii sáhte ieš válljet goas son deaivvada illásteddjiin. Sosiála bearaščanastahkii gullá sihke biologalaš bearaš, ustibat ja bearraša ránnját, hárjeheaddjit, oahpaheaddjit ja sullasaččat.

Seksuálalaš illásteami doahpaga dáfus váldit mii vuođu dain kategoriijain mat geavahuvvojit ráŋggáštuslágas. Doppe leat juhkkojuvvon čuovvovaš kategoriijaide:

Viidodat
Sætre, Holte ja Jebsen (1986) Tvang til seksualitet. En undersøkelse av seksuelle overgrep mot barn.

Soai gávnnaheigga árvvoštallamis gos 1017 rávis norgalačča vástidedje jearahallanskovi ahte 19 % nissonolbmuin ja 14 % dievdoolbmuin ledje vásihan seksuálalaš illásteami ovdal go ledje deavdán 18 jagi. (Dát logut leat hui Ruoŧa loguid sullii).

(Kvam, Hoem M, 2001, Seksuelle overgrep mot barn)

Medisiinnalaš iskkadeapmi
Medisiinnalaš iskkadeapmi ii leat dábálaš gynekologalaš iskkadeapmi. Mánná iskojuvvo hui dárkilit oaivečohkas juolgesuorpmaide, maiddái vuolledábit. 7,4 % iskosiin leat positiiva gávdnosa. Medisiinnalaš iskkadeapmi geavahuvvo duođaštit normalitehta sihke váhnemiidda ja mánnái alcces.

Váikkuhusat
Leat olu váikkuhusat go vásiha illásteami mánnán. Mii leat buohkat iešguđetlágánat ja birget illástanhistorjjáin iešguđetládje. Gávdnojit dattetge oktasašvuođat vaikko buot lea oktagaslaš.

Váikkuhusat rávisolmmožin

  • Oktavuođaváttisvuođat, autoritehtaváttisvuođat.
  • Váttisvuođat identifiseret iežas seksuálalaš gullevašvuođa.
  • Liiggás seksuálalaš dahje ii-seksuálalaš.
  • Geavaha doavttirbálvalusaid badjelmeare.
  • Duođalaš deprešuvnnat.
  • Garra ballu ja oađđinváttisvuođat, deddon mii dađistaga máhccá.
  • Iešsorbmenjurdagat dahje iešsorbmengeahččaleamit.
  • Unnán dahje váilevaš iešluohttámuš.
  • Váttisvuođat beare garra dahje beare unnán suhtuin.
  • Gárrenmirkováttisvuođat, geavaha gárrenvuođa báhtarit.
  • Stađuheapmi.
  • Earalágán-dovdu.
  • Badjelmeare borran dahje anoreksiija.
  • Iešnádjan.
  • Rádjerasttildeaddji seksuálalaš láhtten.
  • Oppalaččat healli.
  • Heahpu ja sivahallan.
  • "Stirdu" dihto diliin.
  • Ii leat psykalaččat mielde sex oktavuođas.
Min birra
  SMISO doarju gillájeddjiid ja oapmahaččaid dainnalágiin ahte veahkeha birget illástemiiguin ja daid váikkuhusaiguin. Mii bargat "veahkki iešveahkeheapmái"-prinsihpa mielde.
Loga eambbo
 
 
Webdesign og utvikling av Kontakt Media